27/2/22

Η ιπποτική μυθιστορία

 

                              Η ΙΠΠΟΤΙΚΗ ΜΥΘΙΣΤΟΡΙΑ

Χαρακτηριστικά γνωρίσματα και σύγκριση με την επική μεσαιωνική ποίηση

Χαρακτηριστικά γνωρίσματα και σύγκριση με την επική μεσαιωνική ποίηση

          Τον   12ο αιώνα, μετά την εμφάνιση των πρώτων δειγμάτων μεσαιωνικής επικής ποίησης, παρουσιάζονται άλλα έμμετρα αφηγηματικά κείμενα σε δημώδεις γλώσσες που αποτελούν ιδιαίτερο λογοτεχνικό είδος και τα οποία ονομάζονται έμμετρες μυθιστορίες. Οι έμμετρες μυθιστορίες διακρίνονται στις διδακτικές ή σατιρικές μυθιστορίες και στις ιπποτικές. Οι ιπποτικές μυθιστορίες είναι  μακροσκελή αφηγηματικά κείμενα, τα οποία περιέχουν έντονα στοιχεία λυρισμού, καθώς και στοιχεία ρεαλιστικά, παρμένα από την καθημερινή ζωή.  

Τα κοινά χαρακτηριστικά τους με τα μεσαιωνικά έπη είναι ότι και τα δύο λογοτεχνικά είδη είναι έμμετρα αφηγηματικά κείμενα γραμμένα σε δημώδεις γλώσσες. Διαφέρουν, όμως, ως προς τη θεματική και το ύφος τους. Η μεσαιωνική επική ποίηση είναι αφηγηματική έμμετρη ποίηση που μεταφέρει συχνά προφορικές παραδόσεις και είναι προορισμένη να τραγουδηθεί με συνοδεία μουσικής. Τα θέματα στα οποία αναφέρεται είναι η νεότερη ιστορία συνδυάζοντας παγανιστικούς θρύλους της λατινικής, της ελληνικής ή της τευτονικής μυθολογίας. Οι ιπποτικές μυθιστορίες είναι αφηγήματα που αποτελούν την προσαρμογή θρύλων δυτικοευρωπαϊκών λαών στα δεδομένα της μεσαιωνικής φεουδαρχίας. Στα έργα αυτά αναφέρονται οι κοινωνικές συνθήκες της εποχής, αλλά και οι σημαντικές εξελίξεις που σημειώθηκαν στον αναπτυσσόμενο θεσμό της φεουδαρχικής αυλής, ενώ επισημαίνεται ο ηγετικός ρόλος της εκκλησίας και του στρατού. Ήρωές τους είναι ιππότες των φεουδαρχικών αυλών που περιπλανώνται συχνά μόνοι, αναζητώντας περιπέτειες ˙ όχι καθαρά πολεμικές περιπέτειες, αλλά εκείνες που καλλιεργούν την αρετή τους, την ιπποτική ευγένεια. Κεντρικό θέμα των ιπποτικών ιστοριών είναι ο ευγενής έρωτας. Επίσης, οι ιπποτικές μυθιστορίες αποκλίνουν από τη μεσαιωνική επική παράδοση ως προς το ύφος. Το ύφος των επών είναι επίσημο, μεγαλόπρεπο και υψηλό. Τα χαρακτηριστικά του υψηλού ύφους είναι η απόλυτη καλλιέπεια, τόνος σοβαρός και μεγαλοπρεπής, σχήματα λόγου με τάση στην υπερβολή, καθώς και έξαρση των ηρωικών πράξεων και των στρατιωτικών ανδραγαθημάτων. Αντιθέτως, οι συγγραφείς των ιπποτικών μυθιστοριών διατηρούν αποστάσεις από τους κανόνες του επικού ύφους και τους υψηλούς τόνους της επικής παράδοσης.