Πινακοθήκη Ουφίτσι
Galleria degli Uffizi
Το Ουφίτσι (Uffizi) είναι ανάκτορο της Φλωρεντίας, που στεγάζει ένα από τα παλαιότερα μουσεία - πινακοθήκες στον κόσμο, την Galleria degli Uffizi. Τα έργα που εκτίθενται στο μουσείο καλύπτουν χρονικά την περίοδο από τον 13ο μέχρι τον 18ο αιώνα και συνθέτουν μία από τις σημαντικότερες συλλογές αναγεννησιακής τέχνης.
Το Ουφίτσι είναι το πιο σημαντικό και δημοφιλές μουσείο της Φλωρεντίας. Ιδρύθηκε το 1560 και σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Giorgio Vasari κατά την περίοδο εξουσίας του Κόσιμο των Μεδίκων (Cosimo de' Medici),του πρώτου Μέγα Δούκα της Τοσκάνης. Είναι κτισμένο σε σχήμα πετάλου και εκτείνεται από την Piazza della Signoria μέχρι τον ποταμό Αρνό. Σκοπός του ήταν να στεγάσει τα γραφεία της διοίκησης όπως δηλώνει και το όνομα του. Από την αρχή όμως οι Μεδίκοι παραχώρησαν ορισμένες αίθουσες του τρίτου ορόφου για να στεγαστούν τα πρώτα αντικείμενα τέχνης της συλλογής τους.
Δύο αιώνες αργότερα, η τελευταία διάδοχος των Μεδίκων, η Άννα Μαρία Λουίζα δώρησε στην πόλη το παλάτι συμπεριλαμβανομένης και της εκτιθέμενης συλλογής η οποία σήμερα είναι μία από τις σπουδαιότερες στον κόσμο. Στις σαράντα πέντε αίθουσες της γκαλερί υπάρχουν αριστουργήματα του 14ου και 15ου αιώνα από τους κορυφαίους καλλιτέχνες της εποχής. Ένα από τα σημαντικότερα έργα του μουσείου είναι η Γέννηση της Αφροδίτης του Μποτιτσέλι.
Η Γέννηση της Αφροδίτης
Η Γέννηση της Αφροδίτης (Ιταλικά: La nascita di Venere) είναι πίνακας ζωγραφικής του Ιταλού καλλιτέχνη της Αναγέννησης, Σάντρο Μποτιτσέλι. Φιλοτεχνήθηκε περίπου το 1485–1486. Σήμερα βρίσκεται στη συλλογή του μουσείου Ουφίτσι στη Φλωρεντία, στην αίθουσα που είναι αφιερωμένη στο μεγάλο δημιουργό. Αποτελεί μια από τις αρτιότερες αισθητικά δημιουργίες του Φλωρεντίνου καλλιτέχνη. Η έμπνευση για τον πίνακα δίνεται από μια μυθολογική αφήγηση του Οβιδίου και συνιστά μια νεοπλατωνική αλληγορία βασισμένη στην αντίληψη της αγάπης ως γενεσιουργού δύναμης. Το γυμνό σώμα της Αφροδίτης – ύμνος στην κλασσική ομορφιά και στην αγνότητα της ψυχής – απεικονίστηκε με μοναδικό τρόπο από τον σπουδαίο Ιταλό καλλιτέχνη της Αναγέννησης.
Είναι άγνωστο σε εμάς ποιος παρήγγειλε τον πίνακα αυτό στον Ιταλό καλλιτέχνη, ωστόσο πιστεύεται πως φτιάχτηκε για κάποιο μέλος της οικογένειας των Μεδίκων. Ορισμένοι μελετητές υποστηρίζουν πως αποτελεί ύμνο στην αγάπη του Τζουλιάνο ντι Πιέρο των Μεδίκων για τη Σιμονέττα Κατανέο Βεσπούτσι, που ζούσε στο Πορτοβένερε (μετάφραση: Λιμάνι της Αφροδίτης), μια παραθαλάσσια πόλη για την οποία μια τοπική παράδοση λέει πως αποτελεί το μέρος όπου γεννήθηκε η Αφροδίτη. Σημειώνεται πως ο Μποτιτσέλι αγαπούσε μυστικά και ο ίδιος την όμορφη Σιμονέττα, που ήταν ερωμένη του ευγενούς από την οικογένεια των Μεδίκων. Πιστεύεται πως η Σιμονέττα αποτέλεσε το μοντέλο για την Αφροδίτη στον πίνακα, αλλά και για άλλες κοπέλες σε έργα του Μποτιτσέλι, όπως συνέβη και στην Άνοιξη (Primavera).
Tι απεικονίζει όμως ο πίνακας;
Σύμφωνα με έναν αρχαίο ελληνικό μύθο, o Κρόνος, παίρνοντας τη βασιλεία από τον πατέρα του, τον Ουρανό, έκοψε τα γεννητικά του όργανα και τα πέταξε στη θάλασσα. Τότε, σύμφωνα με την επικρατέστερη παράδοση, από τους αφρούς της θάλασσας, αναδύθηκε κοντά στην Κύπρο, η θεά Αφροδίτη.
Αναδυομένη από το νερό μέσα σε ένα όστρακο που φυσούν ο Ζέφυρος και η Αύρα προς την ακτή της Κύπρου ή των Κυθήρων. Στην ακτή την υποδέχεται μια από τις θεότητες των εποχών, που της προσφέρει έναν μανδύα. Η γυμνή θεά θεωρείται από κάποιους ότι είναι σύμβολο πνευματικής και όχι γήινης αγάπης.
Αυτό που πρέπει να σημειωθεί, είναι ότι η ανατομία της Αφροδίτης δεν είναι ρεαλιστική όπως συμβαίνει στα έργα του Ραφαήλ και του Λεονάρντο Ντα Βίντσι. Οι δυσαναλογίες του σώματός της, ωστόσο, συμβάλλουν στην εξαιρετική ομορφιά του αντί να θεωρούνται κάτι αρνητικό. Είναι τέτοια η ομορφιά του προσώπου της Αφροδίτης έτσι όπως απεικονίζεται, που οι ανατομικά ανορθόδοξες λεπτομέρειες του πίνακα δεν “διακρίνονται”…
Το γυμνό σώμα της θεάς αποτελεί ύμνο στην κλασσική ομορφιά και στην αγνότητα της ψυχής. Για τη στάση της, δε, ο Μποτιτσέλι ακολούθησε το πρότυπο της Αιδήμονος Αφροδίτης (Venus Pudica).
Το θέμα της Αφροδίτης είναι παγανιστικό, σε μια εποχή που σχεδόν όλα τα έργα τέχνης απεικόνιζαν Ρωμαιοκαθολικά θέματα. Παρόλο που κάποιες από τις δημιουργίες του Φλωρεντίνου ζωγράφου καταστράφηκαν εξαιτίας των θεμάτων τους, “Η Γέννηση της Αφροδίτης” διασώθηκε χάρη στην επιρροή του Λορέντσο των Μεδίκων.
Ο συγκεκριμένος πίνακας έχει ασκήσει τεράστια επιρροή στη σύγχρονη κουλτούρα με εμφανίσεις σε αρκετές ταινίες και βιβλία. Ακόμα και στο δεκάλεπτο των ιταλικών κερμάτων ευρώ, απεικονίζεται το πρόσωπο της Αφροδίτης.
