Άγκαθα Κρίστι
Η Άγκαθα Μαίρυ Κλαρίσσα Μίλλερ, Λαίδη Μάλλοουαν, (Agatha Mary Clarissa Miller, Lady Mallowan, 24 Σεπτεμβρίου 1890 – 12 Ιανουαρίου 1976), γνωστή κυρίως με το όνομα Αγκάθα Κρίστι, ήταν Αγγλίδα συγγραφέας η οποία ήταν γνωστή κυρίως για τα αστυνομικά έργα της -66 μυθιστορήματα και 14 συλλογές διηγημάτων. Έγραψε επίσης δύο αυτοβιογραφικά έργα, αισθηματικά μυθιστορήματα αλλά και θεατρικά, μεταξύ των οποίων το μακροβιότερο έργο στην ιστορία του σύγχρονου θεάτρου, την Ποντικοπαγίδα. Η δουλειά της στα έργα αυτά, στα οποία πρωταγωνιστούν οι ντετέκτιβ Ηρακλής Πουαρό και Μις Μαρπλ, της έδωσε τον τίτλο της «Βασίλισσας του Εγκλήματος» και την έκανε έναν από τους πιο σημαντικούς συγγραφείς στην εξέλιξη του λογοτεχνικού αυτού ρεύματος.
Από τις σκηνικές επιτυχίες της Άγκαθα Κρίστι μεγαλύτερη είναι The Mousetrap (Η ποντικοπαγίδα), που παιζόταν στο Λονδίνο από το 1952 μέχρι το 2012, και η θεατρική προσαρμογή του Ten Little Niggers (Δέκα μικροί νέγροι) το οποίο πλέον φέρει το όνομα And Then There Were None (Κι έπειτα δεν έμεινε κανένας). Τα περισσότερα από τα βιβλία της έχουν μεταφερθεί στον κινηματογράφο (μερικά μάλιστα πολλές φορές, όπως το Έγκλημα στο Οριάν Εξπρές και το Έγκλημα στον Νείλο). Το 2007, ο Άγγλος συγγραφέας Μπράιαν Άλντις είπε ότι η Άγκαθα Κρίστι του είχε πει ότι έγραφε τα βιβλία της μέχρι το τελευταίο κεφάλαιο και μετά αποφάσιζε ποιος χαρακτήρας ήταν λιγότερο πιθανό να εκληφθεί ως ύποπτος. Ακολούθως έκανε τις απαραίτητες αλλαγές στο κείμενο για να «ενοχοποιήσει» τον χαρακτήρα αυτό.
Το έργο "Μάρτυρας κατηγορίας” έγραψε η Άγκαθα Κρίστι το 1933. Είκοσι χρόνια μετά, της ζητήθηκε να το διασκευάσει και να το εμπλουτίσει με μια δίκη. "Δεν έχω ιδέα από νομικές διαδικασίες", έλεγε. Τον Οκτώβριο του 1953, στο θέατρο Winter Garden του Λονδίνου, επιλέχθηκε ως το καλύτερο έργο της χρονιάς 1954-1955 και αμέσως μεταφέρθηκε στο Broadway. Τέσσερα χρόνια αργότερα γίνεται κινηματογραφική ταινία από τον μεγάλο Μπίλι Ουάιλντερ με τη Μαρλέν Ντίτριχ, τον Τσαρλς Λότον και τον Τάιρον Πάουερ στον τελευταίο κινηματογραφικό του ρόλο (ο ηθοποιός πέθανε τον Νοέμβριο του 1958 από καρδιακή προσβολή), η οποία προτάθηκε για έξι Όσκαρ. Η ταινία (που είναι και η πρώτη κινηματογραφική μεταφορά έργου της Κρίστι) υπήρξε εμπορική αλλά και καλλιτεχνική επιτυχία. Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου (American Film Institute) την έχει συμπεριλάβει στις 10 καλύτερες ταινίες δικαστικού δράματος.
Υπόθεση
Ο Λέοναρντ Βόουλ ζητά την βοήθεια ενός ηλικιωμένου αλλά διάσημου ποινικολόγου του Λονδίνου, του σερ Γουίλφριντ Ρόμπαρτς προκειμένου να τον υπερασπιστεί για τις άδικες (όπως ισχυρίζεται) κατηγορίες εναντίον του, της δολοφονίας μιας πλούσιας κυρίας. Ο ποινικολόγος, αν και βρίσκεται υπό ιατρική επίβλεψη λόγω πρόσφατων προβλημάτων με την καρδιά του, αποφασίζει να αναλάβει την υπόθεση κυρίως γιατί τον ενδιέφερε η πρόκληση, να καταφέρει να αθωώσει τον πελάτη του, χωρίς να έχει στην ουσία καθόλου ελαφρυντικά στοιχεία στα χέρια του. Ο Βόουλ συνελήφθη από την Σκότλαντ Γιαρντ ως ο δολοφόνος της Μις Έμιλι Φρεντς, μιας πλούσιας κυρίας της οποίας είχε γίνει φίλος πρόσφατα. Τον Βόουλ ενοχοποίησε η μαρτυρία της υπηρέτριας της κυρίας Φρεντς, της Τζάνετ Μακ Κένζι, η οποία υποστήριξε ότι ο Βόουλ ήταν μαζί με την κυρία της, λίγο πριν διαπραχθεί ο φόνος - καθώς και η ύπαρξη κηλίδων αίματος στις μανσέτες του πουκαμίσου του, αίμα που ήταν της ίδιας ομάδας με αυτό της Φρεντς (τύπου "Ο"). Ο σερ Ρόμπαρτς έχοντας σαν μόνο μάρτυρα υπεράσπισης την γυναίκα του Βόουλ, Κριστίν Χελμ – Βόουλ, βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση. Η Κριστίν Βόουλ αφού αποκαλύπτει στον δικηγόρο ότι δεν είναι νόμιμη γυναίκα του Βόουλ (αφού ήταν παντρεμένη και με έναν Γερμανό συμπατριώτη της πριν τον πόλεμο, και άρα είναι δίγαμη) δεν φαίνεται καθόλου πρόθυμη να υπερασπιστεί τον άντρα της στο δικαστήριο. Αν και η ίδια δεν αρνείται να καταθέσει, ο σερ Ρόμπαρτς τελικά δεν την κλητεύει, γιατί του φαίνεται τόσο αδιάφορη και ψυχρή για την ζωή του άντρα της που υποθέτει ότι η μαρτυρία της θα κάνει περισσότερο κακό παρά καλό στον πελάτη του. Την κλητεύει όμως, η πολιτική αγωγή! Και μπροστά στο εμβρόντητο δικαστήριο, η Χελμ καταγγέλλει ότι άντρας της σκότωσε την κυρία Φρεντς και ότι εκείνη αναγκάστηκε να πει ψέματα στην Αστυνομία, γιατί την πίεζε ο σύζυγός της. Αλλά, επειδή η συνείδησή της δεν της επέτρεπε να σιωπήσει σχετικά με τον θάνατο ενός ανθρώπου, αποφάσισε να πει την αλήθεια, τώρα!
Έτσι, ο Βόουλ, μην έχοντας κανένα άλλο
στήριγμα, κανένα άλλο άλλοθι, βαδίζει ολοταχώς για την κρεμάλα. Το βράδυ όμως,
της τελευταίας μέρας της δίκης, μερικές ώρες πριν οι ένορκοι αποφασίσουν για
την τύχη του Βόουλ, ο σερ Ρόμπαρτς λαμβάνει ένα περίεργο ανώνυμο τηλεφώνημα από
μια άγνωστη γυναίκα, που τον πληροφορεί ότι έχει στην κατοχή της προσωπικά
γράμματα της Κριστίν Βόουλ που αποκαλύπτουν άγνωστες αλλά πολύ χρήσιμες
πληροφορίες για την σύζυγο του Βόουλ. Ο δικηγόρος πηγαίνει στο σημείο
συνάντησης και βρίσκει μια γυναίκα αλκοολική που του πουλάει τα γράμματα αυτά.
Μέσα στα γράμματα φαίνεται ότι η Βόουλ διατηρεί παράνομη ερωτική σχέση με
κάποιον Μάξ, και σχεδιάζει να πει ψέματα στο δικαστήριο για να ενοχοποιήσει τον
άντρα της και να τον "ξεφορτωθεί" οριστικά! Όταν ο σερ Ρόμπαρτς την
ξανακαλεί την επόμενη μέρα στο δικαστήριο, αποκαλύπτεται πανηγυρικά η ψευδορκία
της, οι ισχυρισμοί της καταρρίπτονται και έτσι το δικαστήριο αθωώνει τελικά τον
Βόουλ.
Ωστόσο, στα τελευταία λεπτά του έργου τα πάντα αναποδογυρίζονται: Η Κριστίν
αγαπώντας παράφορα και απελπισμένα τον άντρα της, σχεδιάζει όλη αυτή την
πλεκτάνη, προκειμένου να τον αθωώσει. Από την αρχή υποδύεται την αδιάφορη
σύζυγο, υποδύεται ότι δεν τον αγαπά και τον καταδίδει στο δικαστήριο, υποδύεται
την αλκοολική που πουλάει τα γράμματα στον Ρόμπαρτς, υποδύεται την ερωμένη του
Μαξ, και έτσι οδηγεί ολόκληρο το δικαστικό σύστημα στην αθώωση του συζύγου της.
Όμως, και ο Βόουλ από την πλευρά του, υποδύεται όλον αυτόν τον καιρό, ότι αγαπά
τη σύζυγό του. Όπως αποκαλύπτεται μπροστά στον σερ Ρόμπαρτς μέσα στην άδεια πια
αίθουσα του δικαστηρίου, ο Βόουλ αφού έγινε πλούσιος με τα λεφτά που του άφησε
στην διαθήκη της η κυρία Φρεντς, αφού σκότωσε την κυρία Φρεντς για να κληρονομήσει
αυτά τα χρήματα όσο το δυνατόν γρηγορότερα, εγκαταλείπει την Κριστίν για την
νεαρή ερωμένη του. Η Κριστίν όμως, αλλόφρων από την απιστία και την κοροϊδία
του συζύγου της, τον μαχαιρώνει και τον σκοτώνει ακαριαία.
Το αριστουργηματικό αυτό δικαστικό θρίλερ μεταφέρεται στη σκηνή του Θεάτρου Άνεσις την σεζόν 2023-24 από τον σκηνοθέτη Νικορέστη Χανιωτάκη με έναν υπέροχο θίασο αποτελούμενο από τους: Ευγενία Δημητροπούλου, Νίκο Πολυδερόπουλο, Θανάση Κουρλαμπά, Νίκη Παλληκαράκη, Θοδωρή Κατσαφάδο, Μελίνα Βαμβακά, Γιάννη Δρακόπουλο και Χάρη Γρηγορόπουλο, σε θεατρική απόδοση του Αντώνη Γαλέου.
Φωτογραφία: Πάτροκλος Σκαφίδας
Το βραβευμένο έργο με πρωτότυπο τίτλο "Witness for the Prosecution" έχει όλα τα απαραίτητα συστατικά για να κρατήσει τον θεατή σε αγωνία από την πρώτη στιγμή ως το αποκαλυπτικό φινάλε. Σε κάθε παράσταση διατίθενται δώδεκα προνομιακές θέσεις ενόρκων, πάνω στην σκηνή όπου οι θεατές θα ζήσουν τη θεατρική εμπειρία από σκηνής συμμετέχοντας ενεργά στην εξέλιξη της δίκης. Την πρωτότυπη μουσική σύνθεση υπογράφει ο Αλκιβιάδης Κωνσταντόπουλος, τα σκηνικά η Αγγελίνα Παπαχατζάκη, τα κοστούμια η Ιωάννα Καλαβρού και τους φωτισμούς η Μελίνα Μάσχα. Μια υπέροχη παράσταση που δεν πρέπει να χάσει κανείς θεατρόφιλος.
