27/1/25

Η Ετυμηγορία - Barry Reed

 

Το Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος» υποδέχεται κατά τη θεατρική περίοδο 2024-2025 το έργο «Η Ετυμηγορία» του Barry Reed, σε θεατρική διασκευή της Margaret May Hobbs. Τον ρόλο του μαχητικού και αδέκαστου δικηγόρου μιας σκοτεινής και περίπλοκης υπόθεσης που παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα ερμηνεύει ο μοναδικός Γρηγόρης Βαλτινός. Η «ΕΤΥΜΗΓΟΡΙΑ» (The Verdict) του Barry Reed είναι ένα καθηλωτικό δικαστικό θρίλερ. Κυκλοφόρησε σαν μυθιστόρημα το 1980 και έγινε ευρέως γνωστό όταν μεταφέρθηκε στην μεγάλη οθόνη το 1982 σε σκηνοθεσία Sidney Lumet με τον Paul Newman στον ρόλο του δικηγόρου Frank Galvin. H ταινία ήταν υποψήφια για πέντε όσκαρ, συμπεριλαμβανομένων των καλύτερης ταινίας και καλύτερου ηθοποιού. Ήταν επίσης υποψήφια για πέντε υποψηφιότητες για Χρυσή Σφαίρα. H Eτυμηγορία θεωρείται ένα από τα καλύτερα δικαστικά δράματα. O Πέτρος Ζούλιας αναλαμβάνει να το σκηνοθετήσει σε μία φιλόδοξη παραγωγή του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού και της Θέασις Δράσεις Πολιτισμού.

Σημείωμα Σκηνοθέτη Πέτρου Ζούλια

Το παγκοσμίου φήμης δικαστικό θρίλερ του Barry Reed, «Ετυμηγορία», με το δυνατό του θέμα και την απρόβλεπτη και γρήγορη πλοκή κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του θεατή από την πρώτη στιγμή ως την τελική έκβαση της ιστορίας. Ο βασικός στόχος της σκηνοθεσίας είναι να υπηρετήσει και να αναδείξει την πλούσια και πυκνή δραματουργική δημιουργία του συγγραφέα.

Το έργο κινείται σε τρεις άξονες. Αρχικά υπάρχει το δικαστικό-αστυνομικό στοιχείο μιας σκοτεινής υπόθεσης, που πρέπει να διαλευκανθεί, φέρνοντας γεγονότα και πρόσωπα στο φως. Η απόδοση δικαιοσύνης και η αποκατάσταση της αλήθειας είναι το κύριο μέλημα του Φρανκ Γκάλβιν, ενός τίμιου αλλά αλκοολικού δικηγόρου στη Βοστώνη. Η παράσταση παρουσιάζει μια σειρά από εμπόδια που μπαίνουν στον δρόμο του. Ένα ολόκληρο διεφθαρμένο σύστημα εξουσίας  και θεσμών επιδιώκει να τον εξοντώσει και να τον οδηγήσει στην παραίτηση και τον συμβιβασμό. Οι «ισχυροί» κάνουν τα πάντα για να του κλείσουν το στόμα. Να τον συνθλίψουν σε αυτόν τον άνισο και σκληρό αγώνα που ο Reed στήνει σαν μια άγρια μονομαχία, προκειμένου να μας κρατήσει με κομμένη την ανάσα ως το τελευταίο λεπτό.

Ο δεύτερος άξονας της συγγραφής του Reed είναι καθαρά κοινωνικός. Σε αυτή τη δίκη, «θύτης» είναι ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας μας. Κατηγορούμενοι είναι εκπρόσωποι θεσμών και άνθρωποι της εξουσίας. Η αντιπαράθεση γίνεται σε επίπεδο αρχών και αξιών. Από τη μια, έχουμε την ανθρώπινη μονάδα, τον αδύναμο αλλά δίκαιο, Φρανκ Γκάλβιν, και από την άλλη πλευρά, τη δύναμη των υψηλά ιστάμενων και διαπλεκόμενων προσώπων. Σύγκρουση συμφέροντος και ανηθικότητας από τη μια, ήθους και πίστης στην απονομή δικαιοσύνης από την άλλη. 

 

Το έργο κινείται ανάμεσα σε αυτούς τους δύο πόλους και αναζητά από τον καθένα μας την καθαρή στάση σε ό,τι απάνθρωπο και παράνομο συντελείται μπροστά μας. Η υπόθεση της Ετυμηγορίας θυμίζει πολλές άλλες που καθημερινά συμβαίνουν στη ζωή μας. Έτσι το «ιατρικό λάθος» που αφήνει παράλυτη μια νεαρή μητέρα γίνεται η αφορμή για να αναδειχθεί ένα ολόκληρο σύστημα που «νοσεί» και μια κοινωνία που σιωπά απέναντι στην καθημερινή αδικία.

 

Ο τρίτος άξονας κινείται στο ψυχολογικό επίπεδο. Ο ήρωας του έργου αναγεννάται κυριολεκτικά από τις στάχτες του. Ένας ξοφλημένος δικηγόρος βρίσκει, μέσα από την υπόθεση που αναλαμβάνει, τη δύναμη να σταθεί στα πόδια του. Η δίκη του δίνει σκοπό ζωής και ύπαρξης. Περνά από την απουσία και την παραίτηση στη διεκδίκηση και στην πάλη για έναν πιο δίκαιο κόσμο.  Σύμμαχος στην ιερή αποστολή του, ο αληθινός φίλος του, Μόε, αλλά και μια γοητευτική μοιραία γυναίκα που μπαίνει στον δρόμο του, η Ντόνα. Ο έρωτας γίνεται αρωγός στην ανασυγκρότηση του γκρεμισμένου κόσμου του Γκάλβιν.

Ο θεατής, και φροντίζει ο συγγραφέας για αυτό, νιώθει ένορκος σε μια δικαστική υπόθεση που αναζητά τη συμμετοχή του από την αρχή ως το τέλος της παράστασης. Επιδίωξή μας είναι να κρατήσουμε το κινηματογραφικό ύφος και ρυθμό της αφήγησης. Για τον σκοπό αυτό επιστρατεύτηκε μια σειρά πολλών σκηνικών που θα εναλλάσσονται και ένας δυνατός, πολυπληθής θίασος, για να δώσει σάρκα και οστά στους ενδιαφέροντες, πολύπλευρους χαρακτήρες του Reed.

Μία δίκη μοιάζει σα να είναι πάντα μια παράσταση. Άρα είναι κυρίαρχη η θεατρικότητα μιας διαδικασίας δικαστηρίου. Θέατρο εν θεάτρω λοιπόν η πρόκληση της Ετυμηγορίας με ενόρκους τους θεατές που την παρακολουθούν. Γιατί αυτοί θα αποδώσουν τελικά δικαιοσύνη.

Συντελεστές της παράστασης

Σκηνοθεσία: Πέτρος Ζούλιας

Σκηνικά: Μαρία Φιλίππου
Κοστούμια: Νίκος Χαρλαύτης
Μουσική: Μίνως Μάτσας
Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα
Φωτογραφίες/ Trailer: Διονύσης Κούτσης
Βοηθός σκηνοθέτη: Μαριάννα Τουντασάκη
Βοηθός σκηνογράφου: Κατερίνα Σβορώνου
Συνεργάτης κ. Μίνωα Μάτσα: Ιόλη Σιφονιού

 Πρωταγωνιστούν: Ζέτα Δούκα, Γιώργος Σουξές, Νίκος Αρβανίτης, Βασίλης Χαλακατεβάκης, Κώστας Καζάκας, Δημήτρης Καραμπέτσης, Γεωργία Καλλέργη, Άννα Μονογιού, Μανώλης Γεραπετρίτης, Μαριάννα Τουντασάκη, Γιώργος Τσουρουνάκης, Αλεξάνδρα Κολαΐτη, Παντελής Ψακίδης.

Στον ρόλο της μητέρας, η Χριστίνα Τσάφου.

Παρακολούθησα την εξαιρετική αυτή παράσταση, που πραγματικά με καθήλωσε. Μια παράσταση που λέει αλήθειες με ένα θέμα σύγχρονο και διαχρονικό. Μια πολυεπίπεδη παράσταση που μιλάει για τη διαφθορά της εξουσίας, για την προδοσία, για την δύναμη της αληθινής φιλίας και το κουράγιο που χρειάζεται να τολμήσει κάποιος να αναδείξει την αλήθεια. Μια παράσταση που μας μιλάει για έναν άνθρωπο που ενώ έχει χάσει την πίστη του στον εαυτό του και στο επάγγελμά του, καταφέρνει να ανακτήσει όχι μόνο την αξιοπρέπειά του αλλά και το θάρρος του και την μαχητικότητά του και την δίψα του για ζωή. Μια παράσταση που μας δείχνει πως η ακεραιότητα του χαρακτήρα, το ήθος και η επιμονή μπορούν να υπερβούν ακόμα και τα εμπόδια που φάνταζαν ανυπέρβλητα. Η «Ετυμηγορία» του Berry Reed σε σκηνοθεσία Πέτρου Ζούλια είναι μια καθηλωτική παράσταση που συγκινεί και μας γεμίζει με δύναμη και αισιοδοξία. Μία παράσταση με ένα εξαιρετικό καστ ηθοποιών και υπέροχα σκηνικά, γεμάτη αγωνία, ανατροπές και μεγάλη συγκίνηση που αγγίζει τους θεατές. Δεν είναι τυχαίο ότι ολόκληρο το θέατρο σηκώθηκε όρθιο και χειροκροτούσε την τελική απόφαση του δικαστηρίου. Ζήσαμε μια πραγματική δίκη, με μεγάλες ανατροπές, δραματικές σκηνές που δεν άφησαν κανέναν ασυγκίνητο.