Τροβατόρε Τζουζέπε Βέρντι

       Τροβατόρε Τζουζέπε Βέρντι

 

Ο Τροβατόρε είναι μία από τις πιο αγαπημένες όπερες του κοινού, από την εποχή της πρεμιέρας του. Η υπόθεση του Τροβατόρε έχει βασιστεί σε ισπανικό δράμα που είχε συγγράψει ο Αντόνιο Γκαρθία Γκουτιέρεϋ. Ο θρίαμβος της πρώτης παράστασης στις 19 Ιανουαρίου του 1853 στο θέατρο Apollo στη Ρώμη ήταν τόσο μεγάλος, ώστε οι κριτικοί της εποχής απεκάλεσαν το Verdi, “Καίσαρα της Τέχνης”. Στη συνέχεια ανέβηκε στο Ιταλικό θέατρο στο Παρίσι στις 23 Δεκεμβρίου 1854 και με γαλλικό κείμενο του Ε. Πασίνι στην Όπερα των Παρισίων στις 12 Ιανουαρίου 1857. Μαζί με τις όπερες Rigoletto και La Traviata, αποτελεί τη δεύτερη όπερα της δημοφιλούς τριλογίας του συνθέτη.

Υπόθεση του έργου

1^ο Μέρος: «Η Μονομαχία»

1^η Σκηνή. Ισπανία, 15^ος αιώνας. Ο Φεράντο, επι κεφαλής του στρατού του κόμη ντι Λούνα, αφηγείται την ιστορία της τσιγγάνας Ατσουτσένα: η μάνα της είχε καεί στην πυρά 20 χρόνια νωρίτερα, επειδή πίστευαν πως είχε μαγέψει ένα από τα παιδιά του κόμη. Για να εκδικηθεί τον θάνατο της μάνας της η Ατσουτσένα είχε ρίξει στην φωτιά ένα από τα παιδιά του ντι Λούνα.

2^η Σκηνή. Πριν τον Εμφύλιο πόλεμο που μαίνεται τώρα στην Ισπανία, ένας ιππότης είχε κερδίσει την αγάπη της Λεονώρα. Από τότε εμφανίζεται μονάχα μεταμφιεσμένος ως τροβαδούρος. Αυτό το βράδυ όμως στον κήπο της Λεονώρα βρίσκεται ένας ακόμα θαυμαστής, ο νέος κόμης ντι Λούνα. Η Λεονώρα, θεωρώντας πως πρόκειται για τον τροβαδούρο πέφτει στην αγκαλιά του. Έτσι ο κόμης ανακαλύπτει την ταυτότητα του αντιζήλου του, που δεν είναι άλλος από τον επαναστάτη Μανρίκο, αντίπαλό του στον εμφύλιο. Οι δύο άνδρες μονομαχούν.

2^ο  Μέρος: «Η Τσιγγάνα»

1^η Σκηνή. Ο Μανρίκο νίκησε τον ντι Λούνα στη μονομαχία, μα του χάρισε τη ζωή. Τώρα, η Ατσουτσένα, που όπως πιστεύει ο ίδιος, είναι μητέρα του, περιποιείται τα τραύματά του από τον εμφύλιο. Η γυναίκα τραγουδά μία μπαλάντα για την ιστορία της μητέρας της και αφηγείται την ιστορία του παιδιού. Αναφέρει πως τότε, μέσα στη σύγχυσή της, αντί να ρίξει στην φωτιά το παιδί του ντι Λούνα έριξε κατά λάθος το δικό της. Στην συνέχεια βεβαιώνει τον Μανρίκο, πως δεν έγινε έτσι, και πως αυτός είναι γιος της. Μόλις πληροφορείται πως η Λεονώρα, θεωρώντας τον νεκρό, θέλει να κλειστεί σε μοναστήρι, ο Μανρίκο σπεύδει να την συναντήσει.

2^η Σκηνή. Τα νέα έχει μάθει και ο ντι Λούνα, που θέλει να απαγάγει την Λεονώρα.. Στο μοναστήρι όμως τον προλαβαίνει ο Μανρίκο, που αρπάζει την γυναίκα.

3^ο Μέρος: «Ο Γιος της Τσιγγάνας»

1^η Σκηνή. Έτοιμος να επιτεθεί στο φρούριο του Μανρίκο, ο ντι Λούνα αποφασίζει πως μεγαλύτερο μαρτύριο για τον αντίπαλό του θα είναι να κάψει την Ατσουτσένα, την οποία στο μεταξύ έχει συλλάβει, μπροστά στα τείχη του φρουρίου του Μανρίκο.

2^η Σκηνή. Την στιγμή που ο Μανρίκο αποφασίζει να νυμφευθεί τη Λεονώρα, μαθαίνει, πως έξω από το κάστρο οι εχθροί ετοιμάζονται να κάψουν την Ατσουτσένα. Σπεύδει να την σώσει.

4^ο Μέρος: «Η Εκτέλεση»

1^η Σκηνή. Αποφασισμένη να σώσει τον Μανρίκο που μετά τη μάχη βρίσκεται φυλακισμένος με την Ατσουτσένα, η Λεονώρα φθάνει στο κάστρο του ντι Λούνα. Ακούει τη φωνή του αγαπημένου τους ταυτόχρονα με πένθιμες ψαλμωδίες. Συμφωνεί με τον κόμη να του δοθεί η ίδια ως αντάλλαγμα για την ζωή του αγαπημένου της, ενώ αποφασίζει να πάρει δηλητήριο, ώστε να μην πραγματοποιηθεί ποτέ η υπόσχεσή της.

2^η Σκηνή. Η Λεονώρα έρχεται η ίδια να απελευθερώσει τον Μανρίκο. Βέβαιος για το τίμημα που έχει προσφέρει στον εχθρό του, εκείνος την αποκρούει. Όταν την βλέπει να σβήνει στα πόδια του, έχει τύψεις. Προδομένος ο ντι Λούνα ορίζει να καεί αμέσως ο Μανρίκο και υποχρεώνει την Ατσουτσένα να παρακολουθήσει. Την ώρα που ο Τροβαδούρος πεθαίνει, η τσιγγάνα αποκαλύπτει στον ντι Λούνα πως έκαψε τον ίδιο του τον αδελφό και πως εκείνη πήρε επιτέλους εκδίκηση για τον θάνατο της μάνας της.

 Il trovatore - Anvil chorus (Chorus of the Hungarian State Opera House)

https://www.youtube.com/watch?v=yjMHCzoneuM

Παρακολούθησα την όπερα Τροβατόρε στην Εθνική Λυρική Σκηνή το 1997. Το εύρος των μουσικών μορφολογικών εκφραστικών μέσων που χρησιμοποιεί ο Βέρντι στη συγκεκριμένη όπερα δεν έχει προηγούμενο. Άριες, ντουέτα, τερτσέτα, κουαρτέτα, χορωδιακά, αφηγηματικές σκηνές με χαρακτήρα εκκλησιαστικής μουσικής, δραματικοί μονόλογοι, όλα επιστρατεύονται και συνταιριάζονται σε μία όπερα ανεπανάληπτου πλούτου. Αποθέωση αποτελεί η κορυφαία σκηνή του Miserere (4ο Μέρος), όπου οι φωνές των μοναχών, της Λεονώρα και του Μανρίκο αντιπαρατίθενται σε ένα σύνολο μοναδικής έμπνευσης.

Το κάστ της παράστασης εξαιρετικό:  Λεονώρα: Ελένη Πανάκη, Μανρίκο: Arthur Davies, Ατσουτσένα: Λυδία Αγγελοπούλου, Λούνα: Ανδρέας Κουλουμπής