27/2/22

Η φαινομενολογία ως ειδητική επιστήμη

  Edmund Husserl 1900.jpg        

Ο Husserl υποστηρίζει ότι η φαινομενολογία είναι μια επιστήμη ειδητική. Για τον Husserl ο νους δεν είναι παθητικό ψυχολογικό σύστημα, όπως υποστήριζαν οι εμπειριστές. Αντιθέτως, είναι λογικό σύστημα, που καθορίζει και ελέγχει τα περιεχόμενά του. Η φαινομενολογία αφορά το καθαρό συνειδέναι, δηλαδή το συνειδέναι στη φαινομενολογική στάση, σε αντίθεση με την ψυχολογία που ασχολείται με το συνειδέναι στη στάση της εμπειρίας, δηλαδή με το συνειδέναι ως κάτι που υπάρχει στη συνάφεια της φύσης.

Κατά τον Husserl, για να ολοκληρωθεί η φαινομενολογική μέθοδος, ο εκ μέρους μας χειρισμός των φαινομένων της εμπειρίας μας πρέπει να διέλθει από τη φάση της ειδητικής αναγωγής για να μπορέσουμε να αποκαλύψουμε τις αμετάβλητες δομές τους. Συγκεκριμένα: επιχειρούμε, πέρα από την περιγραφή των καθαρών φαινομένων να προσδιορίσουμε με τρόπο αφαιρετικό, τη δομή, την ουσία ή το είδος τους. Αναλυτικότερα, επιχειρούμε να αχθούμε στη θέα των ουσιών, στη σύλληψη των σταθερών και αναγκαίων δομών των πραγμάτων, οι οποίες παραλληλίζονται κατά τον Husserl προς τις Ιδέες του Πλάτωνα, των οποίων αντίγραφα και αναπαραστάσεις είναι τα φαινόμενα, τα πράγματα που συλλαμβάνουμε μέσω των αισθήσεών μας. Η διαφορά μεταξύ ενός καθαρού φαινομένου αφενός και της ουσίας ή του είδους του αφετέρου είναι ότι το φαινόμενο είναι υποκειμενικό, είναι το περιεχόμενο της εμπειρίας ενός συγκεκριμένου ανθρώπου, ενώ η ουσία του ή το είδος του έχει διυποκειμενικό χαρακτήρα, είναι ένα καθολικό χαρακτηριστικό, κοινό στην εμπειρία όλων των ανθρώπων. Πρόθεση του Husserl είναι να μετατραπεί, δια της ειδητικής οδού, η φιλοσοφία σε αυστηρή επιστήμη, λογικά κλειστή και πειθαρχημένη.