Για πρώτη φορά στην Ελλάδα το έργο του συγγραφέα Μαρκ Ρέιβενχιλ, στο οποίο καταπιάνεται με τη βία στην οικογένεια και το σχολείο, «Η Ράβδος», έρχεται στο ιστορικό «Αμφιθέατρο» στην Πλάκα, τον Φεβρουάριο του 2023, με ένα εξαιρετικό πρωταγωνιστικό καστ.
Ο Μαρκ Ρέιβενχιλ (Mark Ravenhill 7 Ιουνίου 1966) είναι Άγγλος θεατρικός συγγραφέας, ηθοποιός και δημοσιογράφος. Ο Ρέιβενχιλ είναι ένας από τους πιο διαδεδομένους θεατρικούς συγγραφείς στο βρετανικό θέατρο του τέλους του εικοστού και του εικοστού πρώτου αιώνα.
Η υπόθεση του έργου
Ο Έντουαρντ μετά από σαράντα πέντε χρόνια διδασκαλίας βγαίνει στη σύνταξη. Περιμένει με ανυπομονησία την αποχαιρετιστήρια γιορτή που οργανώνεται από το σχολείο για να τον τιμήσουν για την πολυετή προσφορά του.
“Θα είναι τα πιο λαμπρά αποχαιρετιστήρια που έγιναν ποτέ για καθηγητή. Κανένας καθηγητής δεν είναι τόσο αγαπητός.”
Όμως, τις τελευταίες έξι μέρες, ο Έντουαρντ και η σύζυγός του, η Μορίν, δεν μπορούν να βγουν απ’ το σπίτι τους, γιατί το σπίτι τους πολιορκείται. Ένα πλήθος εξαγριωμένων μαθητών έχει συγκεντρωθεί απ’ έξω, φωνάζοντας, βρίζοντας και πετώντας αντικείμενα. Ένα τούβλο έχει σπάσει το παράθυρο.
“Γιατί να επιτεθούν στον πιο δημοφιλή καθηγητή του σχολείου; Γιατί τώρα, όταν σε λίγες μέρες βγαίνει στη σύνταξη; Γιατί τα βάζουν μαζί του;”
Και όλα αυτά ενώ το σχολείο περνά από αξιολόγηση και στο σπίτι, όπου ζει με τη σύζυγό του Μορίν, εμφανίζεται αναπάντεχα η αποξενωμένη, εκπαιδευτικός και η ίδια, κόρη τους Άννα, μετά από πολλά χρόνια, έχοντας τα δικά της ερωτήματα.
Ένας καθηγητής αφοσιωμένος στη δουλειά του αλλά συνάμα και φιγούρα πατριαρχική που δε διστάζει να καταφεύγει στη βία, μια υποταγμένη σύζυγος και μια κόρη προοδευτική αλλά άκαμπτη στο σύστημα των πιστεύω της.
Γραμμένο το 2018, οπότε και παρουσιάστηκε στο Royal Court του Λονδίνου λαμβάνοντας θερμή υποδοχή, αποτυπώνει το πρόσωπο της βίας μέσα στην οικογένεια αλλά και στο σχολείο.
Και ο τίτλος, πέρα από την κυριολεκτική αναφορά σ’ ένα όργανο επιβολής σωματικής τιμωρίας θα μπορούσε δυνητικά να αποτελεί και μια μεταφορά αφού ο πρωταγωνιστής χρειάζεται τη στήριξη των γυναικών της ζωής του για τα απλά καθημερινά (π.χ. για να ανέβει με σκάλα στη σοφίτα) αλλά και για τα πιο σύνθετα επαγγελματικά (ώστε να συντάξει μια έκθεση για τους σχολικούς επιθεωρητές).
Στο ρόλο του Έντουαρντ πρωταγωνιστεί ο Δημήτρης Καταλειφός με τις Αλεξία Καλτσίκη και Ζωή Ρηγοπούλου στους ρόλους των Άννα και Μορίν, αντίστοιχα. Η μετάφραση είναι του Γιώργου Σκεύα σε συνεργασία με τους ηθοποιούς. Ο ίδιος υπογράφει επίσης τα σκηνικά και τα κοστούμια. Η πρωτότυπη μουσική σύνθεση και ο ηχητικός σχεδιασμός είναι της Σήμης Τσιλαλή και οι φωτισμοί του Λευτέρη Παυλόπουλου.
Ο σκηνοθέτης Γιώργος Σκεύας σημειώνει
"Ο Μαρκ Ρέιβενχιλ τοποθετώντας τη δράση του έργου στο πλαίσιο μιας οικογένειας – πατέρας, μητέρα, μοναχοκόρη – αλλά ταυτόχρονα και στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής κοινότητας, στην οποία ανήκουν και τα τρία πρόσωπα, δημιουργεί μια δραματουργική συνθήκη που μας επιτρέπει να αναλογιστούμε μια σειρά από φλέγοντα ζητήματα: Ποιο είναι το πρόσωπο της βίας μέσα στην οικογένεια αλλά και μέσα στο σχολείο; Πώς αλλάζει ο ορισμός της έννοιας "βία" από γενιά σε γενιά; Γιατί μας ελκύει η αίσθηση της εξουσίας και της επιβολής; Πόση ανάγκη έχουμε από κανόνες και συστήματα; Πώς συνυπάρχουν η μάθηση και ο "σωφρονισμός", η εκπαίδευση με την "τιμωρία"; Ποια είναι η "ενδεδειγμένη πρακτική" για την αξιολόγηση ενός σχολείου και πώς εφαρμόζεται; Με ποια κριτήρια γίνεται η αξιολόγηση ενός εκπαιδευτικού; Τι σημαίνει κατάχρηση εξουσίας, προσωπικός χώρος, εκφοβισμός (bullying); Ποιος είναι ο ρόλος της μνήμης σε σχέση με την λεγόμενη κουλτούρα της ακύρωσης (cancel culture); Μπορούμε να "ακυρώνουμε" και να διαγράφουμε το παρελθόν όταν δεν "υπακούει" στους κανόνες της σημερινής εποχής; Τι γίνεται όταν κάποιος βρίσκεται ξαφνικά στη "λάθος πλευρά" της Ιστορίας; Ο συγγραφέας, χρησιμοποιώντας μια κοφτερή, τολμηρή γλώσσα, θέτει τα ερωτήματα και μας καλεί να δούμε το "ευρύτερο χάος" γύρω μας, να δούμε τον "τρόμο" που γεννιέται μέσα μας. Να μιλήσουμε για τα "σημάδια" που φανερώνουν την πραγματική φύση μας. Να θυμηθούμε τα "σημάδια" μας”.
Μία υπέροχη παράσταση από ένα εξαιρετικό επιτελείο ηθοποιών που κανένας θεατρόφιλος δεν πρέπει να χάσει.
