Η Σχολή των Αθηνών, Ραφαήλ
Scuola di Αtene
Η Σχολή των Αθηνών ή Scuola di Αtene στην ιταλική γλώσσα, είναι μια από τις διασημότερες νωπογραφίες του Ιταλού καλλιτέχνη της Αναγεννησιακής τέχνης, Ραφαήλ.
Η Νωπογραφία διακοσμεί έναν τοίχο δωματίου με το όνομα «Αίθουσα της Υπογραφής» ή Stanza della Segnatura της πτέρυγας Stanze di Rafaello δηλαδή «Αίθουσες του Ραφαήλ» στο Αποστολικό Παλάτι στο Βατικανό.
Ο τίτλος «Η Σχολή των Αθηνών» δεν δόθηκε από τον Ραφαήλ και το θέμα της τοιχογραφίας είναι στην πραγματικότητα «η Φιλοσοφία» ή τουλάχιστον «η αρχαία ελληνική φιλοσοφία», αφού πάνω από την τοιχογραφία, ο Ραφαήλ σημείωσε με δύο λέξεις “Causarum Cognitio”, "να γνωρίζεις τις αιτίες", φιλοσοφικό συμπέρασμα μελέτης των έργων του Αριστοτέλη, "Μεταφυσικά" και "Φυσικά". Στο κέντρο βλέπουμε τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, με τον Αριστοτέλη να προηγείται ενώ η στάση των χεριών τους αποτελεί σημειολογική προσέγγιση των φιλοσοφικών τους θεωρήσεων, δηλαδή από την μία τον κόσμο των ιδεών του Πλάτωνα κι από την άλλη ο Αριστοτέλης δείχνοντας την γη, τον κόσμο της εμπειρίας. Η παρουσία όλων αυτών ζωγραφισμένων μορφών θα δούμε να ταυτίζονται με φιλοσόφους οι οποίοι ασχολήθηκαν με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο με το “Causarum Cognitio”, ασχολούμενοι με τις πρωταρχικές πηγές των προβλημάτων. Αυτό το στιγμιότυπο φυσικά είναι φανταστικό μιας και πολλοί εξ αυτών έζησαν σε διαφορετικές εποχές από τον Αριστοτέλη και τον Πλάτωνα, ενώ μόλις το ένα τρίτο είναι Αθηναίοι πολίτες.
Τα πρόσωπα του έργου
Οι κεντρικές φιγούρες του πίνακα είναι ο Πλάτων (αριστερά στο κέντρο) και ο Αριστοτέλης (δεξιά στο κέντρο). Στην αριστερή γωνία του πίνακα, καθισμένος και με έναν πάπυρο στα χέρια βρίσκεται ο Πυθαγόρας. Στην δεξιά γωνία ανάμεσα σε πλήθος που συνομιλεί είναι ο Ευκλείδης. Πίσω από τον Πυθαγόρα, με προτεταμένο το χέρι φαίνεται ο ρήτορας Αισχίνης, ενώ πίσω από τον Ευκλείδη, στο βάθος με κόκκινο μανδύα, στέκεται ο Θουκυδίδης. Ο θεός Απόλλων βρίσκεται στα αριστερά με τη μορφή αγάλματος στον τοίχο της σχολής, κρατώντας την λύρα του. Από τα δεξιά, η θεά Αθηνά.
Αν προσέξουμε τις θέσεις των κεντρικών χαρακτήρων της τοιχογραφίας, κατανοούμε ότι ο Ραφαήλ τους έχει τοποθετήσει με αυτόν τον τρόπο, για κάποιον λόγο.
Έχει χωρίσει τον πίνακα σε κύκλους επιστημών, ακολουθώντας μία συγκεκριμένη στρατηγική.
Στο κέντρο της τοιχογραφίας έχουμε την φιλοσοφία, στα δεξιά την ρητορική, αριστερά της την ιστοριογραφία. Στη βάση βρίσκονται τα Μαθηματικά (Ευκλείδης, Πυθαγόρας). Ψηλά στη θέση του Απόλλωνα, βρίσκεται η έννοια του «λόγου», ενώ αριστερά στην θέση της Αθηνάς, το «έργο».
