12/3/22

Η Μάσκα του Τουταγχαμών

 Η Μάσκα του Τουταγχαμών

 

Η Μάσκα του Τουταγχαμών είναι το νεκρικό προσωπείο του αρχαίου Αιγύπτιου Φαραώ Τουταγχαμών της 18ης δυναστείας που βασίλεψε μεταξύ 1332-1323 π.Χ. Ανακαλύφθηκε από τον Xάουαρντ Κάρτερ, το 1925, στον τάφο KV62 στην Κοιλάδα των Βασιλέων, και φιλοξενείται σήμερα στο Αιγυπτιακό Μουσείο Καΐρου. Η μάσκα αυτή είναι ένα από τα πιο φημισμένα έργα τέχνης στον κόσμο.

Θυμίζοντας τον Όσιρι, τον Αιγύπτιο θεό της μεταθανάτιας ζωής, έχει ύψος 54 εκ., ζυγίζει πάνω από 10 κιλά και είναι διακοσμημένο με ημιπολύτιμους λίθους. Στον ώμο του προσωπείου υπάρχει επιγραφή στα ιερογλυφικά ενός αρχαίου αιγυπτιακού ξορκιού από το Βιβλίο των Νεκρών. Η μάσκα χρειάστηκε να συντηρηθεί το 2015, όταν η 2,5 κιλών γενειάδα τυλιγμένη σε πλεξούδα αποκολλήθηκε και οι τεχνίτες του μουσείου την κόλλησαν και πάλι στην θέση της.

Σύμφωνα με τον Αιγυπτιολόγο Νicholas Reeves, η μάσκα αυτή δεν αποτελεί μόνο το αξιολογότερο ανάμεσα σε όλα τα αντικείμενα που βρέθηκαν στο εσωτερικό του τάφου του Τουταγχαμών, αλλά είναι ίσως και το γνωστότερο αντικείμενο της αρχαίας Αιγύπτου.

 

Άποψη της Κοιλάδας των Βασιλέων

Ανακάλυψη

Ο ταφικός θάλαμος του Τουταγχαμών βρέθηκε στη Νεκρόπολη των Θηβών στην Κοιλάδα των Βασιλέων το 1922, και ανοίχθηκε το 1923.  Η Κοιλάδα των Βασιλέων αποτελεί μια από τις σημαντικότερες περιοχές της Αρχαίας Αιγύπτου καθώς φιλοξενεί πάνω από εξήντα τάφους φαραώ.  Η κοιλάδα αυτή βρίσκεται στην δυτική όχθη του Νείλου, απέναντι από τις Θήβες (σύγχρονο Λούξορ), στην καρδιά της Νεκρόπολης των Θηβών. Την γνωρίζουμε και ως Κοιλάδα των Τάφων και είναι εξίσου γνωστή και με τους δύο όρους. Θα περνούσαν ακόμη δύο χρόνια μέχρι η ανασκαφική ομάδα, καθοδηγούμενη από τον Άγγλο αρχαιολόγο Χάουαρντ Κάρτερ, να μπορέσει να ανοίξει την βαριά σαρκοφάγο η οποία περιείχε την μούμια του Τουταγχαμών. Στις 28 Οκτωβρίου του 1925, άνοιξαν την εσωτερικότερη από τις τρεις λάρνακες και έτσι αποκαλύφθηκε η χρυσή μάσκα, την οποία αντίκρυζαν για πρώτη φορά εδώ και 3.250 χρόνια περίπου. Ο Κάρτερ έγραψε στο ημερολόγιό του:

Τα καρφιά αφαιρέθηκαν, το κάλυμμα σηκώθηκε. Αποκαλύφθηκε η πιο μεγαλειώδης σκηνή: η μούμια του νεαρού βασιλιά, τυλιγμένη με μεγάλη φροντίδα, με χρυσή μάσκα στο πρόσωπο, θλιμμένης, αλλά και γαλήνιας έκφρασης, μοιάζοντας στον Όσιρι … Η μάσκα κουβαλά τις ιδιότητες του θεού, αλλά έχει την όψη του Tutankhamun - ήρεμη και όμορφη, με τα ίδια χαρακτηριστικά τα οποία συναντάμε στα αγάλματα και τις σαρκοφάγους του. Η μάσκα είχε μετακινηθεί ελαφρώς προς τα πίσω, με το βλέμμα να ατενίζει ευθεία στα ουράνια.

Τον Δεκέμβρη του 1925, η μάσκα αφαιρέθηκε από τον τάφο, και μεταφέρθηκε 635 χλμ μακριά, στο Αιγυπτιακό Μουσείο του Καΐρου, όπου παραμένει σε δημόσια έκθεση.

 

Τοιχογραφίες από τον τάφο του Τουταγχαμών