Από τις 9 Οκτωβρίου 2025, το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης φιλοξενεί μία από τις πιο συγκινητικές και βαθιά ανθρώπινες θεατρικές παραστάσεις της χρονιάς: το έργο «ΠΡΙΝ ΑΝΟΙΞΟΥΜΕ ΦΤΕΡΑ» του βραβευμένου Γάλλου συγγραφέα Φλοριάν Ζελέρ, σε σκηνοθεσία της Άννας Μαρίας Παπαχαραλάμπους.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Florian Zeller, γεννηθείς στο Παρίσι στις 28 Ιουνίου 1979, είναι Γάλλος θεατρικός συγγραφέας, μυθιστοριογράφος, σκηνοθέτης θεάτρου και σκηνοθέτης. Έχει γράψει πάνω από δώδεκα θεατρικά έργα που έχουν ανέβει παγκοσμίως, καθιστώντας τον έναν από τους πιο διάσημους σύγχρονους θεατρικούς συγγραφείς.
Όσον αφορά το έργο μας: Πρόκειται για ένα πολυεπίπεδο θεατρικό κείμενο που ακουμπά ευαίσθητα θέματα όπως η φθορά της μνήμης, η οικογενειακή φροντίδα και η απώλεια. Ο Ζελέρ, με τη χαρακτηριστική του δεξιοτεχνία, που ισορροπεί αριστοτεχνικά ανάμεσα στη συγκίνηση και το χιούμορ, φωτίζει τις λεπτές ισορροπίες στα αέναα δίπολα της ζωής: το παρόν και το παρελθόν, την ευθύνη και την ελευθερία, την απώλεια και την αγάπη.
Ο Αντρέ και η Μαντλέν ζουν μαζί μια ζωή. Όμως κάτι αρχίζει να αλλάζει: η μνήμη διαρρηγνύεται, ο χρόνος διπλώνεται και η κατοικία τους γίνεται ένας λαβύρινθος. Οι κόρες τους προσπαθούν να τους στηρίξουν, αλλά τι κάνεις όταν αυτός που αγαπάς αρχίζει να χάνεται μπροστά στα μάτια σου; Ο Zeller, με λεπτότητα και ευαισθησία, γράφει ένα βαθιά ανθρώπινο έργο για την αποσύνθεση - και την αντοχή - της αγάπης. Μπορεί να υπάρξει αγάπη χωρίς μνήμη; Τι σημαίνει να φεύγεις όταν ακόμη είσαι παρών; Ποια αλήθεια αξίζει περισσότερο, η υποκειμενική ή αντικειμενική; Το έργο είναι αποκαλυπτικό και όχι διδακτικό.
Τον κεντρικό ρόλο του Αντρέ αναλαμβάνει ο Δημήτρης Καταλειφός, ένας από τους σημαντικότερους ηθοποιούς του ελληνικού θεάτρου. Πλάι του, ένα εκλεκτό σύνολο ηθοποιών που δίνουν πνοή στους χαρακτήρες του Ζελέρ: η Ζωή Ρηγοπούλου, η Μαρκέλλα Γιαννάτου, η Φιόνα Γεωργιάδη, ο Σαράντος Γεωγλερής και η Ντίνα Αβαγιανού. Όλοι μαζί δημιουργούν έναν ζωντανό μικρόκοσμο γεμάτο αγάπη, αγωνία και τρυφερότητα.
Η Άννα Μαρία Παπαχαραλάμπους υπογράφει μια σκηνοθετική προσέγγιση με στόχο την ανάδειξη της λεπτότητας και του υπόγειου συναισθηματικού παλμού του έργου, σε συνεργασία με μια ομάδα καταξιωμένων συνεργατών: τη Νατάσσα Παπαστεργίου στα σκηνικά, τον Αλέξανδρο Αλεξάνδρου στους φωτισμούς, τη Νινέτα Ζαχαροπούλου στα κοστούμια και τον Ηλία Παπαχαραλάμπους στη μουσική.
Μια υπέροχη ιστορία γεμάτη ευαισθησία αλλά και χιούμορ, σε μια πολυαναμενόμενη παράσταση που δεν πρέπει να χάσει κανείς!
Η παράσταση «Πριν ανοίξουμε φτερά» είναι από εκείνες τις θεατρικές στιγμές που δεν προσπαθούν να εντυπωσιάσουν, αλλά να σε κάνουν να σταθείς, να ακούσεις, να νιώσεις. Από τα πρώτα λεπτά αντιλαμβάνεσαι ότι όλα βρίσκονται στο κατάλληλο σημείο την κατάλληλη στιγμή. Η σκηνοθεσία λειτουργεί με ακρίβεια, αλλά και με διακριτικότητα· τίποτα δεν φωνάζει, όλα αναπνέουν.
Οι ηθοποιοί προσεγγίζουν τους ρόλους τους με ηρεμία και ευγένεια. Σου δίνουν χώρο να τους παρατηρήσεις, να ακούσεις κάθε παύση, κάθε βλέμμα. Είναι σαν να βλέπεις γνώριμους ανθρώπους του διπλανού σπιτιού. Η τρυφερότητα και η γλυκύτητά τους μετατρέπουν το θέατρο σε χώρο ζεστό, ανθρώπινο.
Είχα μια ζωή, δεν λέω το αντίθετο αλλά στο τέλος τι απέμεινε από αυτήν; Κάποια πρόσωπα! Κάποια ονόματα που χάθηκαν μέσα στην ομίχλη εδώ και εκεί τίποτα παραπάνω. Καλύτερα ας τα ξεχάσουμε όλα αυτά… -Πατέρας, (Δημήτρης Καταλειφός)
Η Ζωή Ρηγοπούλου και ο Δημήτρης Καταλειφός εμφανίζονται σαν δυο πρόσωπα οικεία, σχεδόν δικά σου. Θυμίζουν τους γονείς που θα θέλαμε να έχουμε: ένα ζευγάρι που, παρά τα χρόνια γάμου, συνεχίζει να αγαπιέται αληθινά. Με τα μυστικά του, τους φόβους του, τις σιωπές και τις τρυφερές στιγμές—μια ιστορία αγάπης που ίσως όλοι, κάπου μέσα μας, θα θέλαμε να ζήσουμε. Και οι δύο κινούνται με απόλυτη φυσικότητα στους ρόλους τους, με μια αλήθεια που δεν χρειάζεται καμία υπερβολή. Είναι συγκινητικοί σε κάθε τους βλέμμα, σε κάθε συναίσθημα. Ο Δημήτρης Καταλειφός, ειδικά, παραδίδει μια ερμηνεία που αγγίζει το αριστουργηματικό, ειδικά στα συναισθηματικά του «ξεσπάσματα».
Το ότι μείνατε μαζί τόσο πολύ καιρό, δεν το συναντάς συχνά αν το καλοσκεφτείς. Να ξέρεις να αγαπάς τον άλλο ως το τέλος… – Κόρη, (Μαρκέλλα Γιαννάτου)
Οι δύο κόρες, η Μαρκέλλα Γιαννάτου και η Φιόνα Γεωργιάδη, ξετυλίγουν την ιστορία βήμα βήμα. Με τις αφηγήσεις, τις μνήμες και τις μικρές τους εξομολογήσεις, πλάθουν σιγά σιγά το σκηνικό της υπόθεσης. Παρουσίες χαρισματικές και γοητευτικές, δίνουν ζωντάνια και ρυθμό σε κάθε σκηνή.
Τέλος, ο Σαράντος Γεωγλερής και η Ντίνα Αβαγιανού, αν και εμφανίζονται για λίγο στη σκηνή, έχουν μία παρουσία που είναι απόλυτα ταιριαστή με την εξέλιξη της ιστορίας και την ατμόσφαιρα της παράστασης. Σύντομοι αλλά ουσιαστικοί, συμπληρώνουν ιδανικά το σύνολο.
Η υπόθεση δεν προσφέρει τίποτα έτοιμο. Σε προκαλεί να συμμετέχεις. Να σκεφτείς, να συνδυάσεις, να συγκρατήσεις πληροφορίες και να συνδέσεις τα κομμάτια. Από την αρχή νιώθεις πως κάτι παράξενο συμβαίνει, αλλά δεν μπορείς να το προσδιορίσεις. Κι έτσι, βήμα βήμα, χτίζεται η ιστορία. Είναι μια παράσταση που απαιτεί την προσοχή του νου και ανταμείβει την καρδιά.
-Λένε οτι
η ζωή είναι σύντομη, αλλά δεν είναι αλήθεια. Είναι τρομακτικά μεγάλη! – Μητέρα,
(Ζωή Ρηγοπούλου)
-Μερικές φορές φαίνεται ατελείωτη. -Πατέρας, (Δημήτρης Καταλειφός)
-Ναι, αλλά όταν τελειώνει, δεν μπορεί παρά να είναι μια απελευθέρωση. Δεν το
πιστεύεις αυτό; – Μητέρα, (Ζωή Ρηγοπούλου)
Το σκηνικό είναι από μόνο του μια εμπειρία. Τα χόρτα στις άκρες της σκηνής δημιουργούν την αίσθηση ενός εξωτερικού χώρου· ακριβώς δίπλα, το εσωτερικό ενός σπιτιού: ήρεμο, φθαρμένο, γεμάτο βιβλία και αναμνήσεις. Ένα τραπέζι στη μία άκρη, μια πολυθρόνα στην άλλη, στο βάθος μια κουζίνα και ένα παράθυρο απ’ όπου ακούγεται η βροχή. Ο χώρος μυρίζει υπέροχα — σχεδόν μπορείς να τον αγγίξεις. Οι αισθήσεις προετοιμάζονται. Ένα σκηνικό μελετημένο σε βάθος, πάνω στο οποίο έχει επενδυθεί χρόνος και σκέψη — τίποτα το πρόχειρο ή βιαστικό. Κάθε λεπτομέρεια είναι άψογη: εντυπωσιακή, ζεστή και ικανή να σε βάλει μέσα στην ατμόσφαιρα του χώρου. Νιώθεις πως δεν το παρατηρείς απ’ έξω· είσαι μέρος αυτού του σπιτιού.
Πρέπει να δεις με άλλο μάτι κάποια πράγματα! Αυτό που σου φαινόταν σημαντικό γίνεται ξαφνικά ασήμαντο. Όπως τα ανέκδοτα. Στο τέλος τα ξεχνάς. Σαπουνόφουσκες. Όλα γίνονται σχετικά. Μαθαίνεις να συγχωρείς… -Πατέρας, (Δημήτρης Καταλειφός)
Ξημερώνει. Η καταιγίδα σταματά. Από εκεί ξεκινά η ιστορία — την ημέρα μετά τη νυχτερινή βροχή. Δύο ηλικιωμένοι γονείς, οι δύο κόρες τους, δύο φίλοι. Κι ανάμεσά τους, η μνήμη — άλλοτε παρούσα, άλλοτε χαμένη. Τι συμβαίνει όταν αρχίζει να ξεθωριάζει; Και τι γίνεται όταν παραμένει ζωντανή; Ο χρόνος γίνεται άλλοτε φίλος, άλλοτε εχθρός. Η φθορά, η απώλεια, η προσμονή του αγαπημένου ανθρώπου, όλα εμπλέκονται σιωπηλά.
Νομίζω η μεγαλύτερη αγωνία του ήταν ότι θα μπορούσα να πεθάνω εγώ πριν από εκείνον. Αυτό δεν θα μπορούσε να το αντέξει […] Με έβαλε να του υποσχεθώ πως δεν θα φύγω πριν από εκείνον… – Μητέρα, (Ζωή Ρηγοπούλου)
Η θεατρική παράσταση «Πριν ανοίξουμε φτερά» δεν σε καθοδηγεί. Σε καλεί να σταθείς εκεί, να παρατηρήσεις, να θυμηθείς. Είναι μια παράσταση για τη ζωή που περνά, για τις στιγμές που μένουν, για εκείνα που κουβαλάμε, όταν πια δεν μπορούμε να τα πούμε.
Μια θεατρική εμπειρία που σε συγκινεί, σε βάζει σε σκέψεις και σε προβληματίζει, αλλά τελικά σε γεμίζει με την αίσθηση πως ο χρόνος σου άξιζε. Μια ιστορία για ένα ζευγάρι που, ύστερα από μια ζωή μαζί, το μόνο που θέλησε ήταν να μείνει αγκαλιασμένο. Για πάντα. Είναι από εκείνες τις παραστάσεις που σου θυμίζουν πως κάποια πράγματα — άνθρωποι, στιγμές, συνήθειες — χρειάζεται να τα αφήνεις πίσω. Να μάθεις να τα αποχωρίζεσαι, να τα ξεχνάς όταν πρέπει και να συνεχίζεις. Ότι δεν έχει νόημα να περιμένεις το αύριο∙ το ζητούμενο είναι να ζεις το τώρα.
Τι θα έκανα χωρίς εσένα; Τι θα έκανα; Τι θα έκανα; – Πατέρας, (Δημήτρης Καταλειφός) Μην ανησυχείς! Είμαι εδώ! Θα είμαι πάντα εδώ. Μην ανησυχείς, δεν θα σε αφήσω. Το ξέρεις ότι εγώ δεν αθετώ τις υποσχέσεις μου […] Οπότε μην φοβάσαι τίποτα. Σε προσέχω. Σε προσέχω μικρό μου αγόρι! – Μητέρα, (Ζωή Ρηγοπούλου)
Απόσπασμα από την κριτική της παράστασης από τους Σωτήρη Σουλούκο & Ιωάννη Αρμυριώτη.
