Η αριστουργηματική οροφή της Καπέλα Σιξτίνα
Η Καπέλα Σιξτίνα ή Καπέλα Σιστίνα (Cappella Sistina) είναι παρεκκλήσι του Αποστολικού Παλατιού, της επίσημης κατοικίας του Πάπα, στην πόλη του Βατικανού. Αναγέρθηκε από τον Πάπα Σίστο Δ' (ή Σίξτο Δ') εκ του οποίου οφείλεται και το όνομα αυτού. Η φήμη του όμως βασίζεται στην αρχιτεκτονική του, η οποία ακολουθεί το Ναό της Παλαιάς Διαθήκης, και ιδιαίτερα για το διάκοσμό του. Είναι ζωγραφισμένο εξ ολοκλήρου με τοιχογραφίες μεγάλων καλλιτεχνών της Αναγέννησης, μεταξύ των οποίων ο Μιχαήλ Άγγελος, ο οποίος φιλοτέχνησε την θρυλική οροφή του (1508-1512).
Η Καπέλα Σιστίνα είναι ο χώρος όπου τελούνται θρησκευτικές διοικητικές δραστηριότητες, και κυρίως το κονκλάβιο, με απόφαση του οποίου εκλέγεται ο εκάστοτε νέος Πάπας.
Η εκκλησία εγκαινιάστηκε στις 15 Αυγούστου 1483 και αφιερώθηκε στην Παναγία. Έχει ορθογώνιο σχήμα με μήκος 40,93, πλάτος 13,41, ύψος 20,70 μέτρα και είναι στεγασμένο από ένα πεπλατυσμένο θόλο, με μικρούς θόλους πάνω από τα πλευρικά παράθυρα. Οι διαστάσεις είναι ίδιες με αυτές του ναού του Σολομώντα όπως αυτές αναφέρονται στην Παλαιά Διαθήκη.
Προοριζόταν για ιδιωτικός ναός για τους Πάπες, καθώς και για ειδικές τελετές αφιερωμένες στο 'Αγιο Πνεύμα. Οι τοίχοι είναι διακοσμημένοι από τους καλύτερους Τοσκανούς και Ούμβρους καλλιτέχνες της εποχής, όπως οι Boticelli, Signorelli, Cosimo Rosseli, Ghirlandaio, Perugino και Pinturicchio. Οι τοιχογραφίες τους αριστερά και δεξιά αναπαριστούν σκηνές από την Παλαιά και Καινή Διαθήκη αντίστοιχα.
Η οροφή του Μιχαήλ Άγγελου
Η οροφή ήταν χρώματος μπλε διακοσμημένη με αστέρια μέχρι να αναθέσει ο Πάπας ο Julius II στον Μιχαήλ 'Αγγελο να επαναδιακοσμήσει την οροφή. Ο Μιχαήλ 'Αγγελος δούλεψε την οροφή από το 1508 μέχρι το 1512. Το αρχικό σχέδιο του Ιουλίου του δεύτερου ήταν να ζωγραφιστούν οι 12 Απόστολοι, αλλά όταν αργότερα ανακάλυψε πως η δουλειά δεν ήταν αρκετά καλή, έδωσε το περιθώριο στον Μιχαήλ 'Αγγελο να δημιουργήσει όπως επιθυμούσε και έτσι προέκυψε το αριστούργημα που σήμερα γνωρίζουμε. Ολοκλήρωσε το έργο του μετά από τέσσερα χρόνια. Είχε καλύψει μία επιφάνεια χιλίων τετραγωνικών και ζωγράφισε περίπου 300 μορφές. Το αποτέλεσμα ήταν καθηλωτικό. Πρόσωπα, συμβολισμοί, κρυμμένα νοήματα και χρώματα συνέθεταν την εικόνα της οροφής. Ο θόλος ήταν τόσο ψηλά που επινόησε μία τεχνοτροπία. Ζωγράφισε παραμορφωμένες τις φιγούρες, έτσι ώστε ο θεατής, που βρίσκεται αρκετά μέτρα πιο κάτω, να τις βλέπει κανονικές. Μετά το έργο του στην Καπέλα Σιστίνα ο Μιχαήλ άγγελος απέκτησε τη φήμη μεγάλου καλλιτέχνη.
Γύρω από το κυρίως θέμα τη «Δημιουργία» που απεικονίζεται στην οροφή υπάρχουν επίσης ζωγραφισμένοι 7 προφήτες και μάντισσες της αρχαιότητας, γνωστές και ως Σίβυλες.
Τα εννέα επεισόδια της Γέννησης που αναπαρίστανται στην οροφή, διαχωρίζονται ιδανικά σε τρεις κατηγορίες που σχετίζονται με την προέλευση του Σύμπαντος, του Ανθρώπου και του Κακού.
Ο Μιχαήλ Άγγελος.
Στην πρώτη κατηγορία βλέπει κανείς το Διαχωρισμό του Φωτός από το Σκοτάδι, τη δημιουργία του ηλίου και του φεγγαριού, το διαχωρισμό του νερού από τη στεριά και τη δημιουργία των ζώων. Σε αυτές τις τοιχογραφίες ο Θεός είναι ο μόνος πρωταγωνιστής.
Στη δεύτερη κατηγορία τοιχογραφιών, θαυμάζει κανείς τη δημιουργία του 'Αντρα, της Γυναίκας και την αποπομπή από τον Παράδεισο.
Στην τρίτη κατηγορία, ανήκει η θυσία του Νώε, η Μεγάλη Πλημμύρα και η μέθη του Νώε (ήταν η πρώτη τοιχογραφία που ολοκλήρωσε ο Μιχαήλ 'Αγγελος). Τα διάσημα Ignudi (γυμνοί νέοι) που ζωγράφισε ο Μιχαήλ 'Αγγελος σε κάθε γωνία των κεντρικών κασωμάτων σχεδιάστηκαν με βάση κλασικά αγάλματα και αντιπροσωπεύουν την αποθέωση του ανθρώπινου σώματος.
Η κύρια τεχνοτροπία που χρησιμοποιήθηκε στην Καπέλα Σιξτίνα ήταν η νωπογραφία. Η νωπογραφία ή φρεσκογραφία (Ιταλικά: buon fresco) είναι τεχνική για την δημιουργία τοιχογραφιών, με βάση την οποία τα χρώματα απλώνονται απευθείας σε νωπή επιφάνεια. Με τον τρόπο αυτό τα χρώματα διατηρούνται για πολύ μεγάλα χρονικά διαστήματα. Κοιτίδα της τεχνικής της νωπογραφίας θεωρείται η Μινωική Κρήτη. Πάντως, όλες οι τοιχογραφίες της εποχής του Χαλκού ήταν νωπογραφίες, αν και σε κάποιες περιπτώσεις λεπτομέρειες είχαν προστεθεί αργότερα.