|
Ονομασία |
Το Φιλί |
|
Δημιουργός |
Γκούσταφ Κλιμτ |
|
Έτος δημιουργίας |
1907-1908 |
|
Είδος |
Ελαιογραφία σε καμβά |
|
Ύψος |
180 cm |
|
Πλάτος |
180 cm |
|
Πόλη |
Βιέννη |
|
Μουσείο |
πινακοθήκη Μπελβεντέρε |
Το Φιλί (γερμανικά: Der Kuss) είναι διάσημος πίνακας του Αυστριακού ζωγράφου Γκούσταφ Κλιμτ. Ο πίνακας δημιουργήθηκε την περίοδο 1907-1908 και ανήκει στη λεγόμενη χρυσή περίοδο του Κλιμτ. Θεωρείται το διασημότερο έργο του Κλιμτ, αλλά και ένα από τα διασημότερα έργα της Αρ Νουβό, που δεν σταμάτησε να εμπνέει διαχρονικά, αποτελώντας και τη σημαντικότερη μεταβατική καλλιτεχνική εποχή του Κλιμτ, αλλά και μία καινοτομία στην ιστορία της τέχνης. Μία ανώτερη βιολογική έκφραση της αγάπης, το φιλί, ενέπνευσε και αποδόθηκε με θρυλικό τρόπο σε έναν πίνακα τον οποίο διαχρονικά τιμούν και ξεχωρίζουν οι γνήσιοι λάτρεις της τέχνης. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην έκθεση Kunstschau το 1908 για τα 60 χρόνια από την άνοδο του Φραγκίσκου Ιωσήφ στο θρόνο, όταν πια η Απόσχιση, το καλλιτεχνικό κίνημα στο οποίο συμμετείχε ο Κλιμτ, είχε αρχίσει να χάνει έδαφος. Στην ίδια έκθεση εκτέθηκαν και άλλοι δύο πίνακές του, η Ελπίδα ΙΙ και η Δανάη. Ο πίνακας ανήκει σήμερα στην πινακοθήκη Belvedere της Βιέννης, η οποία αγόρασε το έργο αμέσως μετά την πρώτη του εμφάνιση. "Το φιλί" έκτοτε έχει αναπαραχθεί πολλές φορές.
Ο πίνακας
Ο πίνακας έχει σχήμα τετράγωνο, με μέγεθος 180 x 180 εκατοστά. Είναι μια ελαιογραφία σε καμβά ενώ έχουν χρησιμοποιηθεί και φύλλα χρυσού. Στο κέντρο του πίνακα, αναπαριστάται ένα ζευγάρι που είναι έτοιμο να φιληθεί. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι τα μοντέλα στον πίνακα είναι ο ίδιος ο Κλιμτ και η αγαπημένη του, Emilie Flöge.
Γκούσταφ Κλιμτ, Emilie Flöge
Άλλες εικασίες αναφέρουν ότι πρόκειται για ένα από τα μοντέλα του Κλιμτ, που την εποχή εκείνη ήταν ευρύτερα γνωστό ως Red Hilda και η οποία είχε ποζάρει ξανά για εκείνον στα έργα του “Δανάη” και “Χρυσόψαρα”.
Το υπόβαθρο είναι σε σκούρο χρυσό χρώμα, ενώ τα δύο σώματα καλύπτονται από χρυσά ενδύματα, διακοσμημένα με γεωμετρικά σύμβολα. Το ζευγάρι στέκεται πάνω σε ένα βράχο γεμάτο λουλούδια, ο οποίος κόβεται απότομα στα δεξιά του πίνακα, ενώ λουλούδια υπάρχουν και στα μαλλιά των δύο προσώπων. Επίσης, ένα χρυσό φυτό βρίσκεται στο δεξιό μέρος, μπροστά από την γυναίκα, ενώ ένα χρυσό φωτοστέφανο σε σχήμα καμπάνας διακοσμημένο με κυκλικά σχήματα, το οποίο ξεκινά πίσω από τους ώμους του άνδρα, περιβάλλει το ζευγάρι.
Η γυναίκα, σε αντίθεση με όλα τα άλλα έργα του Κλιμτ, στα οποία ο ρόλος της είναι κυρίαρχος, εδώ είναι υποταγμένη στον άντρα. Κάθεται γονατισμένη μέσα στην αγκαλιά του συντρόφου της, με κλειστά τα μάτια περιμένοντας το φιλί με κάποια μικρή ταραχή. Το δεξί της χέρι έχει περάσει πίσω από τον λαιμό του άντρα ενώ το αριστερό της χέρι ακουμπά το χέρι του συντρόφου της. Τα ρούχα της γυναίκας είναι εφαρμοστά, προσδίδοντάς της ακόμα περισσότερο ερωτισμό. Κυριαρχούν σε αυτά οι κύκλοι, που με το πράσινο φόντο τους μοιάζουν με τα λουλούδια στο έδαφος, και οι κυματιστές γραμμές, ενώ στο επάνω μέρος υπάρχουν κάποια τετράγωνα σχήματα. Το φόρεμα αφήνει να φανούν οι ώμοι της γυναίκας και τα χέρια της, καθώς και τα γυμνά της πόδια, από το ύψος του γονάτου.
Το πρόσωπο του άντρα διακρίνεται ελάχιστα. Είναι όρθιος, έχει γείρει πάνω στην γυναίκα ενώ τα χέρια του κρατούν το κεφάλι της συντρόφου του. Το χρυσό του ένδυμα είναι βαρύ και καλύπτει όλο του το σώμα, αφήνοντας μόνο να φανούν το κεφάλι, ο λαιμός, ο ώμος και τα χέρια του. Το ρούχο είναι κυρίως διακοσμημένο με ορθογώνια σχήματα, σε αντίθεση με τους κυκλικούς σχηματισμούς σε αυτό της γυναίκας, αλλά και κάποιους σπειροειδείς σχηματισμούς.
Λίγα λόγια για τον δημιουργό
Ο Γκούσταφ Κλιμτ (Gustav Klimt, 14 Ιουλίου 1862 – 6 Φεβρουαρίου 1918) ήταν Αυστριακός ζωγράφος και ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του κινήματος της Απόσχισης (Sezession) της Βιέννης που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της Αρ Νουβό (Art Nouveau). Είχε σημαντική συμβολή στη διεθνή αναγνώριση της αυστριακής τέχνης και υπήρξε από τους πρώτους που κατάφεραν να συνδυάσουν την εικονιστική με την αφηρημένη ζωγραφική.
Το ύφος του Κλιμτ υπήρξε εν γένει ξεχωριστό και καινοτόμο, συνδυάζοντας στοιχεία του συμβολισμού και της Αρ Νουβό, με παράλληλες επιρροές από την αρχαία ελληνική, μυκηναϊκή και αιγυπτιακή αγγειογραφία, ενώ συχνά θεωρήθηκε προκλητικό για την εποχή του και υπέστη σκληρή κριτική ή αποδοκιμασία. Ο ερωτισμός που κυριαρχεί στα έργα του προκάλεσε αρκετές φορές αντιδράσεις, όπως στην περίπτωση των πινάκων που φιλοτέχνησε για το Πανεπιστήμιο της Βιέννης.
Μόλις έναν χρόνο μετά τη δημιουργία του πίνακα, το 1909, ο Κλιμτ, ο οποίος μέχρι τότε απέρριπτε όλες τις κοινωνικές – και καλλιτεχνικές – συμβατικότητες, έρχεται σε επαφή με τον Τουλούζ Λωτρέκ και τις επιδράσεις των φωβιστών και ακριβώς δυο χρόνια μετά, στη Διεθνή Έκθεση Τέχνης στη Ρώμη, το δικό του έργο «Θάνατος και Ζωή» θα αποσπάσει το πρώτο βραβείο.
Παρά τις βραβεύσεις, τις καλλιτεχνικές συγκρούσεις, τα ρεύματα και τις τάσεις που τον επηρέασαν, αλλά και που επηρέασε ο Κλιμτ, το «Φιλί» μοιάζει να παραμένει μέχρι σήμερα η σταθερή γέφυρά του με τον σύγχρονο κόσμο, ένα μήνυμα αγάπης και πραγματικής τρυφερότητας που μας έρχεται ατόφιο από το ταραγμένο 1907, οπότε και ξεκίνησε να πρωτοδημιουργείται.
