«Δε διαβάζουμε ή γράφουμε ποίηση για να δείξουμε εκκεντρικοί! Διαβάζουμε και γράφουμε ποίηση επειδή ανήκουμε στο ανθρώπινο γένος και το ανθρώπινο γένος ξεχειλίζει από πάθος! Η ιατρική, η νομική, η διοίκηση επιχειρήσεων – ναι, αυτά είναι σεβαστά επαγγέλματα, απαραίτητα για να συνεχίζεται η ζωή… Η ποίηση, όμως, ο ρομαντισμός, η ομορφιά, ο έρωτας! –αυτά είναι που μας κρατάνε στη ζωή!»
Ο «Κύκλος των Χαμένων Ποιητών» παίχτηκε στον κινηματογράφο το 1989 σε σκηνοθεσία του Πίτερ Γουίαρ και σενάριο του Τομ Σούλμαν, ο οποίος υπογράφει και τη θεατρική διασκευή του σεναρίου. Η δράση τοποθετείται στην δεκαετία του ’60, όπου ο αντισυμβατικός καθηγητής λογοτεχνίας Τζον Κήτινγκ έρχεται να διδάξει στο συντηρητικό ιδιωτικό λύκειο Γουέλτον με τις αυστηρές θεμελιώδεις αρχές της Παράδοσης, της Τιμής, της Πειθαρχίας και της Υπεροχής. Ο Κήτινγκ, με βασικό εργαλείο του την ποίηση, θα τους διδάξει σταδιακά πώς να αψηφούν τις προκαταλήψεις, τις συμβάσεις και τις επιρροές τις οποίες υπαγορεύουν οι κοινωνικές και οικογενειακές συνθήκες και πώς να έχουν τη δική τους οπτική στα πράγματα. Ο αντισυμβατικός τρόπος διδασκαλίας του θα καταφέρει να εμπνεύσει τον καθένα από τους νεαρούς μαθητές, οι οποίοι κάνοντας την προσωπική τους επανάσταση, θα ακολουθήσουν την κλίση τους ενάντια στο κατεστημένο.
Ο Ρόμπιν Γουίλιαμς θα είναι για πάντα εκείνος που μας έμαθε το "Carpe Diem", τη σημασία της ομορφιάς, της αγάπης και της ποίησης, δηλαδή των πραγμάτων για τα οποία αξίζει να ζούμε ακόμη κι αν γίνουμε δικηγόροι, γιατροί ή λογιστές στο επάγγελμα. Ήταν ο ευφυής, απαιτητικός και θαρραλέος χαρακτήρας του καθηγητή Τζον Κίτινγκ. Κι ίσως αυτός να είναι άλλος ένας λόγος για τον οποίο η θλίψη για τον χαμό του χαρισματικού Ρόμπιν Γουίλιαμς το 2014 να ενισχύεται σημαντικά και να φορτίζεται συγκινησιακά από το κενό που μας άφησε ένας από τους καλύτερους κωμικούς ηθοποιούς όλων των εποχών, η ζωή και ο θάνατος του οποίου επιβεβαιώνουν την θεωρία του συχνά παρατηρημένου, βαθιά σκοτεινού σύμπαντος της κατάθλιψης και των ψυχωτικών στοιχείων της προσωπικότητας των κωμικών.
Η τελευταία σκηνή που συγκίνησε τους θεατές
Η συγκινητική ιστορία του "Κύκλου των Χαμένων Ποιητών" ("Dead Poets Society”) του Τομ Σούλμαν έγινε θεατρική παράσταση και σκηνοθετήθηκε από τον Κωνσταντίνο Ασπιώτη στο θέατρο Βρετάνια με πρωταγωνιστές τον Άκη Σακελλαρίου (Τζον Κήτινγκ), τον Τάσο Χαλκιά,(Κος Νόλαν) τον Σπύρο Τσεκούρα (Κος Πέρυ) και μια πλειάδα νέων και ταλαντούχων ηθοποιών: Θοδωρής Θεοδωρακόπουλος, Πάνος Ζυγούρος, Νικόλας Παπαϊωάννου, Θησέας Παπαπαναγιώτου, Στέφανος Παπατρέχας, Σταύρος Τσουμάνης, Τάσος Τυρογαλάς, Αλέξανδρος Τωμαδάκης, Ειρήνη Λαφαζάνη και Λυδία Στέφου.
Η δράση του έργου διαδραματίζεται σε μια μετατοπιζόμενη σκηνή με έναν -ποιητικό- νατουραλισμό στα σκηνικά της Αρετής Μουστάκα σε συνδυασμό με τους φωτισμούς της Ζωής Μολυβδά-Φαμέλη. Η σκηνή του θεάτρου Βρετάνια ενίοτε μεταμορφωνόταν σε τάξη, σε προαύλιο του σχολείου Γουέλτον ή στην σπηλιά όπου λάμβανε χώρα η ποιητική τελετουργία του Κύκλου.
Η σκηνοθετική προσέγγιση εστίασε στην δημιουργία μιας κοινότητας μεταξύ των ηθοποιών αλλά και στο άγγιγμα των διάφορων εκφράσεων μεταξύ τους με αποτέλεσμα η παράσταση στο σύνολό της να καταστεί ένα κοινωνικό γεγονός στο οποίο τα αισθητικά και τα κοινωνικοπολιτικά ζητήματα είναι αλληλένδετα. Συνδυάζοντας εξαιρετικά στο ύφος, τόσο το απολαυστικό κωμικό στοιχείο με το οποίο ξεκινά και πορεύεται η παράσταση μέχρι τη μέση περίπου, όσο και το πικρά δραματικό που σταδιακά επέρχεται. Στην παραπάνω άποψη συνέβαλε η μετάφραση της Νικολέτας Κοτσαηλίδου που -ως μια συνιστώσα της θεατρικής δημιουργίας- απέδωσε ένα εύγλωττο, δραστικό και εναργές κείμενο αποκωδικοποιώντας τους ήχους, τα χρώματα, τα σχήματα και τις εικόνες που διέγραφαν οι τροχιές των σωμάτων μέσα στο χώρο. Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στην πρωτότυπη μουσική σύνθεση της Μαρίζας Ρίζου, η οποία συνόδευε τις ερμηνείες των ηθοποιών δημιουργώντας έντονα τα συναισθήματα της συγκίνησης, της ιλαρότητας και της ευφορίας στο κοινό.
Συμπερασματικά, πρόκειται για μια σκηνοθετική προσέγγιση η οποία μέσω της αισθητικής της λειτουργίας συνέλαβε και υλοποίησε την γενική αισθητική γραμμή του «Κύκλου των χαμένων ποιητών» και εξέφρασε τα μηνύματα τα οποία εκφράζονταν και ανιχνεύονταν μέσα στο κείμενο. Η σκηνή πλούτισε την εμπειρία μας, μας προσέφερε συμπληρωματικά και έντονα συγκινητικά βιώματα.
