La perdita
Απώλεια
Άλλη μια απώλεια
Un᾽
altra perdita
Οι
δρόμοι γέμισαν σταυρούς.
Le strade sono piene di croci.
Είναι ο κόσμος που εξαφανίζεται.
È il mondo que sta scomparendo.
Πρώτα οι άνθρωποι.
Prima le persone.
Μετά οι ιδέες.
Poi le idee.
Μένουν μόνο οι μνήμες.
Rimangono solo i ricordi.
Μαρία Καραγεωργάκη
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ
"Εκεί που σμίγουν οι πολιτισμοί"
POESIA EUROPEA DEL SUD
«Όταν τα εγκλήματα πληθαίνουν, γίνονται αόρατα. Όταν οι συμφορές γίνονται ανυπόφορες, δεν ακούει πια κανένας τα ουρλιαχτά. Δολοφονούν έναν και αυτός που βλέπει τη δολοφονία πέφτει λιπόθυμος. Είναι φυσικό. Όταν έρχονται πια τα εγκλήματα σαν τη βροχή, δεν φωνάζει πια κανένας «σταμάτα». Τι πρέπει να γίνει; Δεν υπάρχει κανένα μέσο να κάνει κανείς τους ανθρώπους να μη στρέφουν το πρόσωπό τους από τις αγριότητες;»
Μπέρτολτ Μπρεχτ
Μπέρτολτ Μπρέχτ (Bertolt Brecht, 1898 – 1956) Γερμανός δραματουργός, σκηνοθέτης και ποιητής του 20ού αιώνα. Θεωρείται ο πατέρας του «επικού θεάτρου» (Episches Theater) στη Γερμανία. Τα έργα του χαρακτηρίζονταν αρχικά από πνεύμα καταδίκης του πολέμου και του μιλιταρισμού, ενώ στη συνέχεια παρατηρείται μια αποφασιστική στροφή στη σκέψη και τη ζωή του, που εμπνέεται από τη μαρξιστική φιλοσοφία. Σημαντική ώθηση στη σχέση του με την εργατική τάξη και το κίνημά της έδωσε η μαζική εξαθλίωση που προκάλεσε η παγκόσμια οικονομική κρίση του 1929 και η νέα ορμητική ανάπτυξη του εργατικού κινήματος στη Γερμανία.
Το έργο
Λίγα θεατρικά κείμενα έχουν αφήσει τόσο ανεξίτηλο το σημάδι τους, όσο «Η άνοδος του Αρτούρο Ούι». Ο πλήρης τίτλος του έργου είναι: «Η αποτρέψιμη άνοδος του Αρτούρο Ούι» (Der aufhaltsame Aufstieg des Arturo Ui). Γραμμένο το 1941, το έργο έχει χαρακτηριστεί από τον ίδιο τον Μπέρτολτ Μπρεχτ ως «ιστορική φάρσα». Είναι μια προσπάθεια να εξηγηθεί η άνοδος του Χίτλερ και η εφιαλτική εξάπλωση του φασισμού σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς και η στενή σχέση του φασιστικού μορφώματος με το περιβάλλον του καπιταλιστικού κόσμου.
Ένα αριστουργηματικό μείγμα σάτιρας, πολιτικού σχολιασμού και σκοτεινού χιούμορ, ένα έργο - καλλιτεχνική μαρτυρία για τους κινδύνους της ανεξέλεγκτης εξουσίας και τους παραλληλισμούς που κάνει με ιστορικά και σύγχρονα γεγονότα.
Η δράση του έργου τοποθετείται στο Σικάγο την εποχή της μεγάλης οικονομικής ύφεσης που ακολούθησε το Κράχ του 1929. Η αμερικάνικη μεγαλούπολη που είχε συνδέσει το όνομά της με το οργανωμένο έγκλημα και τις θρυλικές μορφές του γκανγκστερικού υπόκοσμου (όπως ο Αλ Καπόνε), επιλέγεται σκόπιμα από τον Μπρεχτ για το στήσιμο μιας σπουδαίας αλληγορίας: οι ναζιστές «μεταμορφώνονται» σε γκάνγκστερ, τα πολιτικά πρόσωπα που συντάχθηκαν με τον Χίτλερ σε δημόσιους λειτουργούς της πόλης και σύσσωμος ο επιχειρηματικός κόσμος που δεν αντιτάχθηκε στον φασισμό – εξυπηρετώντας τα δικά του συμφέροντα – σε μεγαλέμπορους λαχανικών. Στόχος του συγγραφέα είναι να αναδείξει τη βαθμιαία διαφθορά όλων των εκπροσώπων μιας κοινωνίας, τα διαπλεκόμενα συμφέροντα και τις οικονομικές δοσοληψίες, την προπαγάνδα, την αλλοίωση και την παραποίηση της πραγματικότητας, καθώς και τον ακραίο εκφυλισμό κάθε αξιακού συστήματος. Ο γκάνγκστερ Αρτούρο Ούι δεν σκιαγραφείται από τον Μπρέχτ ως η δυνητικά ικανή προσωπικότητα που θα ανατρέψει τη ροή της Ιστορίας. Ο πολιτικός λόγος του διαμορφώνεται και η δημόσια εικόνα του ισχυροποιείται στα γρανάζια της καπιταλιστικής κρίσης, όπου ο ισχυρός εξαγοράζεται, ο αδύναμος συμμορφώνεται και όποιος αντιστέκεται είναι καταδικασμένος να εξοντωθεί.
Το έργο λειτουργεί σαν προειδοποιητικό παράδειγμα ενάντια στη γοητεία της δημαγωγίας και του αυταρχισμού και υπενθυμίζει πως η χειραγώγηση της πληροφορίας μπορεί να επηρεάσει νευραλγικά την κοινή γνώμη και να εδραιώσει την εξουσία.
Ταυτότητα Παράστασης
Μετάφραση: Κ. Παλαιολόγος
Σκηνοθεσία: Άρης Μπινιάρης
Μουσική σύνθεση: Αλέξανδρος Κτιστάκης
Σκηνικά- κοστούμια: Πάρις Μέξης
Σχεδιασμός κίνησης, χορογραφίες: Χαρά Κότσαλη
Σχεδιασμός φωτισμών: Στέλλα Κάλτσου
Σχεδιασμός ήχου: Χάρης Κρεμμύδας
Φωτογραφίες: Πάτροκλος Σκαφίδας
Παίζουν:
Γιάννης Αναστασάκης, Μιχάλης Βαλάσογλου, Θανάσης Ισιδώρου, Άρης Κασαπίδης, Τάσος Κορκός, Κώστας Κορωναίος, Δαυίδ Μαλτέζε, Ερρίκος Μηλιάρης, Μαρία Παρασύρη, Αλεξία Σαπρανίδου, Φοίβος Συμεωνίδης και Γιώργος Χρυσοστόμου
Χώρος: Θέατρο ARK, Δροσοπούλου 197
Υπό τη σκηνοθετική οπτική του Άρη Μπινιάρη, με τον Γιώργο Χρυσοστόμου στην καλύτερη στιγμή της καριέρας του και με ένα κορυφαίο υποκριτικό ανσάμπλ, η μακάβρια φάρσα του Μπέρτολτ Μπρεχτ “Η άνοδος του Αρτούρο Ούι” μεταμορφώθηκε, εμποτίστηκε με ήχους απόκοσμους και πήρε συγκλονιστικά σύγχρονες διαστάσεις. Ο Άρης Μπινιάρης καταφέρνει να δώσει σάρκα και οστά στο έκτρωμα, στο τέρας του φασισμού και να μας αφυπνίσει κινητοποιώντας έντονα τα συναισθήματα και τις αισθήσεις μας με αρωγό τη μουσική του Αλέξανδρου Κτιστάκη που δημιουργεί μια ατμόσφαιρα σε απόλυτη αρμονία με το σκηνοθετικό όραμά του. Καθοριστικά λειτουργούν σε αυτό το δυστοπικό περιβάλλον και τη γκροτέσκα αισθητική οι φωτισμοί της Στέλλας Κάλτσου και τα κοστούμια του Πάρι Μέξη. Τέλος, καταλυτικός παράγοντας είναι ο σχεδιασμός της κίνησης των ηθοποιών από τη Χαρά Κότσαλη, αφού οι ήρωες εμφανίζονται σαν τέρατα καθόλη τη διάρκεια του έργου και κάθε κίνηση εξυπηρετεί την κάθε λέξη και το κείμενο. Εξαιρετικό και όλο το καστ των ηθοποιών που ο καθένας και όλοι μαζί λειτουργούν αρμονικά, απόλυτα συντονισμένα και συμπληρωματικά με τον κεντρικό ήρωα ώστε να μεταφέρουν τα μηνύματα του έργου.